Kinh tế

Thương mại tự do là chìa khóa cho hòa bình thế giới

Thương mại tự do không chỉ mang đến sự thịnh vượng cho một quốc gia, nó còn ngăn chặn các nguy cơ chiến tranh và mang lại hòa bình cho thế giới. Không phải ngẫu nhiên mà những quốc gia giao thương với quốc tế nhiều như Ireland, New Zealand và Hà Lan cũng chính là những quốc gia hòa bình nhất thế giới.

Làm sao để mang lại nền hòa bình cho thế giới?

Nhiều người thường trả lời suông cho câu hỏi trên rằng: con người phải từ bỏ lòng tham, từ bỏ việc tranh quyền, đoạt lợi; hay phải giáo dục con người biết yêu thương lẫn nhau, không tranh chấp, hơn thua về lý tưởng chính trị, tôn giáo,… Nhưng thực tế, nguyên nhân dẫn đến chiến tranh không xuất phát từ lý tưởng, mà là từ kinh tế.

Vào thế kỷ 19, Frédéric Bastiat, một nhà kinh tế học và soạn giả người Pháp, từng có một câu nói nổi tiếng rằng: “Nếu hàng hóa không qua được biên giới, quân đội sẽ làm việc đó”. Qua câu nói trên, ông đã chỉ ra rằng thương mại tự do giữa các quốc gia có thể làm giảm xung đột quốc tế. Việc các nước trở thành đối tác thương mại của nhau sẽ thắt chặt tình hữu nghị và đẩy lùi các nguy cơ chiến tranh.

Vậy đó có phải cũng là một lý thuyết suông? Và cơ sở nào chứng minh thương mại tự do sẽ mang đến một nền hòa bình?

Nếu hàng hóa không qua được biên giới, quân đội sẽ làm việc đó.
Nếu hàng hóa không qua được biên giới, quân đội sẽ làm việc đó.

Bằng chứng về mối liên hệ giữa thương mại tự do và hòa bình giữa các quốc gia

Giáo sư Patrick J. McDonald tại trường Đại học Texas, Hoa Kỳ đã thực hiện một cuộc nghiên cứu nghiêm túc cho vấn đề này, rằng liệu chế độ bảo hộ tại một quốc gia có làm tăng khả năng xảy ra xung đột quốc tế cho chính quốc gia đó. Nghiên cứu của ông phân tích mối quan hệ quốc tế của các quốc gia từ năm 1960 đến năm 2000, chẳng hạn như Đức-Pháp, Đức-Nga, Pháp-Úc,…

Kết quả phân tích của Patrick đã cho thấy mối tương quan giữa thương mại tự do và nền hòa bình: Những quốc gia càng cho phép giao thương tự do thì càng ít tham gia vào các cuộc chiến. Những quốc gia càng tự do hóa thương mại sẽ càng ít đi xâm chiếm nước khác và cũng ít bị xâm chiếm hơn.

Nghiên cứu của ông cũng phân tích nền kinh tế của từng quốc gia. Ông nhận thấy rằng những quốc gia có nền kinh tế suy thoái thường bị kéo vào những cuộc chiến hơn những quốc gia tăng trưởng mạnh. Bởi chiến tranh thường trở thành lý do biện hộ của những chính quyền điều hành kinh tế yếu kém.

Hoặc mở cửa… hoặc chiến tranh

Tại sao chủ nghĩa bảo hộ dễ dẫn đến xung đột, và tại sao thương mại tự do sẽ ngăn chặn việc đó? Trước hết, ta cần phải biết được những đặc trưng của các chính sách tự do hóa thương mại, đó là:

  • Giao thương hàng hóa mà không vấp phải thuế khóa (kể cả thuế quan) hay những rào cản thương mại khác.
  • Tự do thương mại về dịch vụ mà không vấp phải thuế khóa hay những rào cản thương mại khác.
  • Không có những chính sách bảo hộ (như thuế, trợ cấp, quy định, luật pháp) nhằm tạo lợi thế cho một nhóm doanh nghiệp, hộ gia đình, và các yếu tố sản xuất khác.
  • Không kiểm soát thị trường.
  • Không kiểm soát thông tin thị trường.
  • Không có các doanh nghiệp làm bóp méo thị trường nhờ dựa vào mối quan hệ với chính phủ hay các tập đoàn độc quyền nhà nước.
  • Có những hiệp định khuyến khích tự do thương mại.

Tại sao thương mại tự do sẽ mang lại hòa bình?

Thứ nhất, giao thương tạo ra thiện chí quốc tế. Việt Nam và Hoa Kỳ bình thường hóa mối quan hệ không đến từ việc hai nước quên đi nỗi đau chiến tranh, mà vì Việt Nam và Hoa Kỳ bắt đầu trao đổi hàng hóa. Lợi ích của đôi bên khiến cả hai tìm kiếm lợi ích cho nhau thay vì sự thù địch. Bên cạnh đó, việc trao đổi hàng hóa cũng thúc đẩy trao đổi về văn hóa. Nếu những chiếc di động của Apple, Samsung, Sony,… không bán tại thị trường Việt Nam thì những bạn trẻ Việt Nam hiện nay đã không biết ‘selfie’ là gì. Giao lưu về văn hóa góp phần giúp các quốc gia hiểu nhau hơn. Sự thấu hiểu lẫn nhau sẽ giúp con người trở nên khoan dung với nhau hơn.

Giao thương sẽ làm ‘hai nước’ trở thành ‘hai đối tác’. Rõ ràng, sẽ rất khó để tiến hành chiến tranh với đối tác của mình hơn là với một quốc gia chẳng có liên hệ gì.

Tự do thương mại chính là sợi dây thắt chặt tình hữu nghĩ giữa các quốc gia.
Tự do thương mại chính là sợi dây thắt chặt tình hữu nghĩ giữa các quốc gia.

Thứ hai, giao thương tạo động lực để phản đối chiến tranh. Nếu quốc gia A bán loại thép tốt nhất của mình cho quốc gia B, doanh nhân hai nước thu được nhiều lợi ích thông qua việc trao đổi, thì những doanh nhân đó sẽ là những người đầu tiên phản đối nếu xảy ra chiến tranh giữa AB. Đây cũng chính là trường hợp của Pháp và Đức trước Thế chiến thứ nhất. Đức bán thép cho Pháp, và các doanh nhân của Đức đã đứng lên phản đối chiến tranh. Họ chỉ miễn cưỡng chấp nhận cuộc chiến bởi chính quyền Đức “trấn an” rằng cuộc chiến sẽ chỉ kéo dài trong vài tháng.

Tuy nhiên, có nhiều ý kiến cho rằng chính việc giao thương là nguồn xung đột dẫn đến chiến tranh thế giới thứ nhất. Dù vậy, không thể chối cãi rằng chính những quốc gia như Nga, Pháp, Đức đã thực hiện cơ chế bảo hộ bằng các rào cản thương mại. Và điều đó đã khiến chiến tranh nổ ra.

Thứ ba, chủ nghĩa bảo hộ tạo ra sự thù địch. Nếu Hoa Kỳ áp mức thuế cao lên ôtô của Nhật Bản, thì Nhật Bản sẽ trả đũa bằng cách đánh thuế cao lên thép của Hoa Kỳ, sau đó Hoa Kỳ sẽ trả đũa bằng một loại thuế khác lên hàng hóa Nhật Bản, và cứ thế tiếp diễn… Mỗi quốc gia đều có lòng tự tôn dân tộc, mức độ thù địch sẽ càng leo thang nếu hai nước liên tục trả đũa lẫn nhau. Khi đó, các nhà cầm quyền sẽ càng có nhiều viện cớ để thực hiện một cuộc chiến tranh. Và không gì khác, chính sự thù địch giữa các quốc gia là nguyên nhân dẫn đến cuộc chiến tranh thế giới lần thứ hai.

Đó là lý do tại sao chủ nghĩa bảo hộ tạo nên xung đột quốc tế, còn thương mại tự do không chỉ giúp các quốc gia thịnh vượng, mà còn ngăn nguy cơ chiến tranh xảy ra.

Muốn hòa bình? Hãy thực hiện tự do thương mại.

Chia sẻ bài viết:

1
Leave a Reply

avatar
1000
1 Comment threads
0 Thread replies
0 Followers
 
Most reacted comment
Hottest comment thread
1 Comment authors
Anh Recent comment authors
  Subscribe  
Mới nhất Cũ nhất Hàng đầu
Thông báo cho tôi khi có
Anh
Độc giả
Anh

<3