Thị trường chứng khoán

Thị trường chứng khoán Trung Quốc

Thị trường chứng khoán Trung Quốc là thể chế quan trọng đối với quá trình phát triển kinh tế tại quốc gia đông dân nhất thế giới này. Thị trường chứng khoán Trung Quốc đã được hình thành, khôi phục lại và phát triển kể từ những năm 1980 cùng với chính sách cải cách thị trường và tự do hóa nền kinh tế, thực sự thị trường chứng khoán Trung Quốc đã được hình thành từ đời nhà Thanh nhưng đã bị đóng cửa vào năm 1949.

Thị trường chứng khoán Trung Quốc là thể chế quan trọng đối với quá trình phát triển kinh tế tại quốc gia đông dân nhất thế giới này.

Thị trường chứng khoán Trung Quốc là thể chế quan trọng đối với quá trình phát triển kinh tế tại quốc gia đông dân nhất thế giới này.

Hình thành thị trường sơ cấp

Thị trường sơ cấp được hình thành từ thập niêm 80, đây là giai đoạn mở đầu của thời kỳ cải cách và mở cửa của nền kinh tế Trung Quốc. Trong thời kỳ này, việc phát hành trái phiếu chính phủ phát triển nhanh, trái phiếu kho bạc (T-Bond) do chính phủ trung ương cũng phát hành, thị trường sơ cấp chủ yếu phát hành trái phiếu chính phủ. Tiếp theo sự xuất hiện các trái phiếu kho bạc, trong giai đoạn này là sự phát hành trái phiếu của các doanh nghiệp địa phương vào năm 1982 và trái phiếu của các doanh nghiệp nhà nước (E-Bond) được chính quyền trung ương hay chính quyền địa phương bảo lãnh năm 1986, góp phần nâng cao tỷ trọng của trái phiếu trên 90% lượng giao dịch. Tháng 11/1984, công ty Shanghai Fello Acoustic Ltd thực hiện việc chào bán ra công chúng lần đầu tiên, khối lượng cổ phiếu được phát hành rất ít, thông qua việc thí điểm cổ phần hóa các doanh nghiệp nhà nước. Đến tháng 10/1987, hàng loạt các xí nghiệp quốc doanh được cổ phần hóa ở Thượng Hải và các thành phố khác. Đặc trưng của quá trình cổ phần hóa doanh nghiệp nhà nước ở Trung Quốc là:

  • Chỉ phát hành cổ phiếu để huy động thêm vốn, không bán vốn hiện có của nhà nước, mở rộng huy mô hoạt động của công ty.
  • Đa dạng hóa các loại cổ phiếu và các lĩnh vực phát hành cổ phiếu. Cổ phiếu được phát hành ở nhiều lĩnh vực, kể cả các chương trình phúc lợi xã hội.

Sự nổi lên của thị trường thứ cấp

Nhằm tạo mọi điều kiện thu hút tối đa mọi nguồn lực (cả trong và ngoài nước) cho công cuộc xây dựng nền kinh tế, Trung Quốc đã phát hành nhiều loại cổ phiếu khác nhau, như: cổ phiếu A (bằng nhân dân tệ cho người bản xứ), cổ phiếu B (bằng ngoại tệ bán cho người nước ngoài – niêm yết tại Thượng Hải hay Thẩm Quyến), cổ phiếu H (niêm yết ở thị trường chứng khoán Hồng Kông), cổ phiếu N (niêm yết ở thị trường chứng khoán New York). Tất cả các cổ phiếu này đều có cùng mệnh giá, đều được yết giá bằng nhân dân tệ, tất cả đều có quyền như nhau trừ một số quyền bảo vệ đối với cổ phiếu H và cổ phiếu N.

Chính phủ Trung Quốc cho thực hiện thí điểm mua bán chứng khoán dưới hình thức thị trường không qua quầy trước khi thành lập Sở giao dịch chứng khoán và xúc tiến mạnh việc cổ phần hóa các doanh nghiệp nhà nước. Ngay sau đó, các giao dịch trên thị trường này không đáp ứng được nhu cầu, nên Bộ tài chính phải mở thêm các quầy giao dịch chứng khoán ngày 26/9/1986, thị trường thứ cấp cũng đã nổi lên ở Thượng Hải. Đến đầu năm 1990, chính phủ cho phép mở mạng lưới các quầy mua bán lại trái phiếu chính phủ trên 60 thành phố lớn trong cả nước, đặc biệt sôi nổi là ở Thẩm Quyến và Thượng Hải. Giai đoạn này cũng là thời kỳ mở đầu cho sự ra đời các công ty chứng khoán Trung Quốc. Vào 19/9/1990, Sở giao dịch chứng khoán Thượng Hải (SSE) ra đời và chính thức mở cửa vào 19/12/1990. Bên cạnh đó, Sở giao dịch chứng khoán Thẩm Quyến được thành lập từ năm 1987 trên cơ sở thử nghiệm không có sự phê chuẩn chính thức và nhận được sự phê chuẩn chính thức của nhà nước vào 3/7/1991. Ủy ban Giám quản chứng khoán Trung Quốc (CSRC) là cơ quan quản lý thị trường chứng khoán được thành lập vào tháng 12/1992 để quản lý toàn bộ thị trường chứng khoán Trung Quốc.

Hiện tại, thị trường chứng khoán Trung Quốc giao dịch 7 loại công cụ tài chính bao gồm: cổ phiếu A, cổ phiếu B, trái phiếu kho bạc T-Bonds, trái phiếu kho bạc T- Bonds mua lại (Repo), trái phiếu công ty E- Bond, trái phiếu chuyển đổi và chứng chỉ quỹ đầu tư chứng khoán. Đến ngày 23/2/2005, Sở giao dịch chứng khoán Thượng Hải niêm yết chứng chỉ Quỹ giao dịch tập trung (Exchange Traded Fund –  ETF) SSE50 ETF. SSE50 ETF sẽ theo sát chỉ số SSE50 bao gồm cổ phiếu của 50 công ty hàng đầu trên SSE. Việc đưa SSE50 ETF lên niêm yết sẽ tạo ra động lực đổi mới trong lĩnh vực tài chính tại Trung quốc, tạo ra nhiều sản phẩm tài chính mới và thúc đẩy sự phát triển của thị trường tài chính.

Vấn đề bảo vệ quyền lợi nhà đầu tư luôn được cơ quan quản lý thị trường quan tâm; Đến 30/8/2005, Trung quốc đã thành lập Quỹ bảo vệ nhà đầu tư chứng khoán dưới hình thức công ty trách nhiệm hữu hạn. Hoạt động chính của Quỹ là giải ngân cho các chủ nợ theo đúng quy trình được luật pháp quy định trong trường hợp các công ty chứng khoán bị đóng cửa, mất khả năng thanh toán hoặc thi hành các biện pháp hành chính bắt buộc của CSRC như thâu tóm.

Sau khi gia nhập WTO, Trung Quốc đã đáp ứng đầy đủ các cam kết về lĩnh vực giao dịch chứng khoán. Đến cuối tháng 12/2005, đã có 4 công ty chứng khoán liên doanh và 14 công ty quản lý quỹ liên doanh được thành lập. Trung Quốc đã và đang mở cửa thu hút vốn đầu tư nước ngoài vào thị trường vốn. Tháng 12/2002, Trung Quốc đã mở cửa thị trường cổ phiếu A cho các nhà đầu tư có tổ chức nước ngoài đủ tiêu chuẩn (QFI). Đến cuối năm 2004, đã có 27 tổ chức tài chính nước ngoài đã được cấp giấy phép QFI với tổng hạn mức đầu tư đạt 3.7 tỷ USD và 11 ngân hàng (gồm 4 ngân hàng nước ngoài) đã được cấp phép làm ngân hàng lưu ký cho QFI. Từ năm 1992, hội đồng nhà nước đã có chỉ thị về tăng cường quản lý vĩ mô đối với thị trường chứng khoán Trung Quốc.

Chia sẻ bài viết:

Leave a Reply

Hãy là người đầu tiên bình luận cho bài viết này!

Thông báo cho tôi khi có
avatar
1000
wpDiscuz