Thị trường chứng khoán

Thị trường chứng khoán New York

Nước Mỹ có 14 thị trường chứng khoán phân bổ trên khắp cả nước, nhưng quan trọng nhất là thị trường chứng khoán New York, còn được gọi là thị trường chứng khoán Hoa Kỳ (The American Stock Exchange) hay thị trường chứng khoán quốc gia (The National Stock Exchange). Tất cả hoạt động chứng khoán nước Mỹ đều được tập trung ở New York, nơi quy tụ 15% nghiệp vụ giao dịch chứng khoán cả nước.

Lịch sử thị trường chứng khoán New York

Sự xuất hiện nghề kinh doanh chứng khoán và những người môi giới là cơ sở phát sinh nghiệp vụ giao dịch chứng khoán ở Mỹ. Năm 1754, ở Philadelphia lập hội những người môi giới. Năm 1800, đã có Sở giao dịch chứng khoán đầu tiên ở Mỹ. Năm 1817, Hội những người môi giới New York thành lập Hội giao dịch chứng khoán New York, đến năm 1863 đổi tên là Sở giao dịch chứng khoán New York.

Sở giao dịch chứng khoán New York
Sở giao dịch chứng khoán New York

Ban đầu việc mua bán chứng khoán chỉ giới hạn trong phạm vi trái phiếu chính phủ, cổ phiếu các ngân hàng và công ty bảo hiểm mới. Năm 1830, chỉ có 31 cổ phần đem ra mua bán gồm 5 cổ phần của công ty ngân hàng (Banking Company) và 26 cổ phần của ngân hàng nước Mỹ (The United States Bank). Đến năm 1835, có thêm nhiều cổ phần của 23 công ty đường sắt và số cổ phần đem ra giao dịch ngày một nhiều, đã tăng lên con số 70,000. Đến năm 1930, khủng hoảng kinh tế đã làm cho tổng giá trị các cổ phiếu giao dịch ở Sở giao dịch chứng khoán New York giảm mạnh từ 89.7 tỷ USD xuống còn 15.6 tỷ USD. Nhiều công ty bị phá sản, các cổ phiếu của ngân hàng không còn giá trị nữa. Toàn bộ thị trường chứng khoán tan rã làm cho nhiều ngân hàng bị phá sản và đóng cửa.

Từ năm 1933 đến năm 1940, Quốc hội Mỹ liên tục thông qua nhiều đạo luật như: Luật chứng khoán, Luật giao dịch chứng khoán, và thành lập nhiều cơ quan quản lý có liên quan để thực hiện quản lý và kiểm soát hoạt động của các Sở giao dịch chứng khoán. Thị trường chứng khoán tự do, thả nổi đã bị chuyển sang thị trường chứng khoán do nhà nước quản lý, giao dịch chứng khoán từ tính chất câu lạc bộ tư nhân giờ đây nằm dưới sự kiểm soát của chính phủ.

Hoạt động của thị trường chứng khoán New York

Thị trường chứng khoán New York không phải là một cơ quan nhà nước, cũng không phải một công ty chứng khoán, mà là một hiệp hội của 1,300 hội viên. Những hội viên này có thể liên kết với nhau thành nhiều công ty, và các công ty này vẫn có thể là hội viên của Sở giao dịch chứng khoán New York, chịu sự quản lý và kiểm soát của Hội đồng quản trị (Board of Governors) gồm 33 thành viên. Chủ tịch hội đồng phải là người không tham gia kinh doanh chứng khoán để giữ được tính độc lập khách quan. Trong số 33 thành viên của hội đồng phải có 3 thành viên do công chúng bầu ra, không có liên hệ gì đến việc kinh doanh chứng khoán. Luật chứng khoán mới năm 1966 của Mỹ quy định việc cử người luân phiên làm chủ tịch hội đồng như sau: năm nay là người của giới chuyên gia, năm sau là người thuộc các công ty môi giới.

Hàng ngày thị trường chứng khoán New York mở cửa từ 10 giờ đến 16 giờ. Giá chứng khoán lúc mở cửa ở các quầy, đầu tiên do các chuyên gia chứng khoán cùng những người mua bán chứng khoán thỏa thuận bằng cách đấu giá, sau đó tăng hay giảm tùy theo tình hình cung cầu của từng loại chứng khoán quyết định. Đơn vị giao dịch tối thiểu là 1 cổ phiếu, nhưng theo tập quán, người ta thường mua bán theo lô, mỗi lô từ 10, 20, 30… đến 100 cổ phiếu.

Sự tấp nập bên trong Sở giao dịch chứng khoán New York, trong ảnh là sàn giao dịch cổ phiếu của 58.com và Essent Group. Giao dịch trên sàn của Sở giao dịch chứng khoán New York luôn luôn được thực hiện theo kiểu giao tiếp mặt-đối-mặt.
Sự tấp nập bên trong Sở giao dịch chứng khoán New York, trong ảnh là sàn giao dịch cổ phiếu của 58.com và Essent Group. Giao dịch trên sàn của Sở giao dịch chứng khoán New York luôn luôn được thực hiện theo kiểu giao tiếp mặt-đối-mặt.

Sau năm 1975, Sở giao dịch chứng khoán New York thành lập hệ thống thị trường chứng khoán toàn quốc. Đó là một loại hệ thống thiết bị thông tin truyền hình giá chứng khoán của Sở đến các thị trường chứng khoán toàn quốc, rất tiện lợi cho những người môi giới và những người mua bán chứng khoán các nơi kịp thời nắm tin tức, nâng cao hiệu suất, tăng cường cạnh tranh làm thay đổi hẳn hoạt động giao dịch chứng khoán trên phạm vi cả nước.

Sở giao dịch chứng khoán New York đã sử dụng hệ thống “điều hành khép kín” (Designed Order Turnaround System – DOT). Người môi giới thành viên của Sở, ngồi tại văn phòng làm việc của mình, chỉ cần bấm nút điện tử là có thể đặt mua theo nhu cầu bất kỳ chứng khoán nào, trực tiếp thông báo đến quầy giao dịch tại sàn giao dịch của Sở. Năm 1978, các Sở giao dịch chứng khoán New York, Boston, Illinois, Philadelphia,… nối mạng thông tin điện tử với nhau làm cho giá cả và số lượng cổ phiếu đem ra giao dịch ở các thị trường có liên quan hiện lên liên tiếp trên màn hình, và các nhà đầu tư cùng những người môi giới có thể mua bán chứng khoán với nhau trên bất kỳ thị trường nào.

Những biến đổi của thị trường chứng khoán Mỹ sau Đệ nhị thế chiến

Từ sau chiến tranh thế giới thứ hai đến nay, thị trường chứng khoán Mỹ có những biến đổi như sau:

1. Các loại chứng khoán tăng lên rõ nét, trước chiến tranh các chứng khoán lưu thông trên thị trường chứng khoán Mỹ chủ yếu có hai loại trái phiếu chính phủ (chứng khoán nợ của nhà nước) và cổ phiếu công ty (chứng khoán vốn), trái phiếu công ty (chứng khoán nợ công ty). Trong cổ phiếu chủ yếu cũng chỉ có cổ phiếu thường và cổ phiếu ưu đãi.

Từ sau chiến tranh đến nay đã xuất hiện thêm nhiều loại chứng khoán mới như trái phiếu có thể chuyển đổi thành cổ phiếu, chứng nhận quyền có cổ phiếu. Hai loại chứng khoán này có số lượng phát hành tăng rất nhanh trong thập kỷ 70.

2. Đề án sửa đổi Luật chứng khoán năm 1975 đã loại bỏ chế độ tiền thù lao cố định thấp nhất của Sở giao dịch chứng khoán, đồng thời bắt đầu xây dựng hệ thống “thị trường chứng khoán toàn quốc”, đã có tác dụng hoàn thiện thị trường chứng khoán trên cơ sở cũ, đồng thời chuyển sang hệ thống thị trường chứng khoán toàn quốc.

3. Xuất hiện thị trường nhiều cấp, hai cấp ban đầu của thị trường chứng khoán được phân biệt tương đối rõ:

– Thị trường cấp một là thị trường phát hành chứng khoán.
– Thị trường cấp hai là thị trường giao dịch chứng khoán.

Về phương thức giao dịch có hai phương thức là phương thức giao dịch trong Sở giao dịch chứng khoán và phương thức giao dịch ngoài Sở giao dịch chứng khoán.

Sau chiến tranh, vai trò của các công ty bảo hiểm, công ty đầu tư được nâng cao rất nhanh trên thị trường chứng khoán, nhưng tiền thù lao giao dịch lại cố định, không thấp hơn 0.25% của hạn ngạch giao dịch làm cho giá thành giao dịch mỗi đợt rất cao. Trong khi đó, tiền thù lao giao dịch ngoài Sở giao dịch chứng khoán lại không được quy định, làm cho không ít chứng khoán giao dịch trong Sở chạy ra ngoài Sở, và thị trường cổ phiếu đạt được thỏa thuận ngoài Sở giao dịch chứng khoán được gọi là “thị trường cấp ba”.

Khi số lượng các nhà đầu tư tăng lên nhanh chóng, họ ngày càng chạy theo xu hướng tự tổ chức thành doanh nghiệp tư doanh tự tiến hành các ủy thác giao dịch. Phương thức giao dịch mới này được gọi là “thị trường cấp bốn” của thị trường chứng khoán.

4. Nhất thể hóa, toàn quốc hóa và quốc tế hóa thị trường chứng khoán Mỹ. Trước chiến tranh, hoạt động giao dịch chứng khoán trong cả nước vẫn ở trạng thái tách rời nhau theo từng khu vực và đặc điểm của từng khu vực thể hiện rất rõ trong giao dịch chứng khoán. Năm 1977, Sở giao dịch chứng khoán New York đã xây dựng được một hệ thống giao dịch thị trường, bước đầu xây dựng thị trường chứng khoán toàn quốc. Năm 1978, hệ thống này đã nối liền New York – Philadelphia, và tiếp tục nối liền với các thị trường khác. Thời gian kinh doanh cũng thay đổi lại từ 9 giờ 30 đến 16 giờ, nhằm tăng cường sự hợp tác với các Sở giao dịch chứng khoán London và tranh giành thêm khách hàng của thị trường chứng khoán Châu Âu. Từ 1986 trở đi, thị trường tư bản lấy 3 Sở giao dịch chứng khoán New York, Tokyo, và London  làm trung tâm, có thể hoạt động liên tục 24 giờ mỗi ngày.

Sở giao dịch chứng khoán New York còn hợp nhất với Sở giao dịch chứng khoán Thái Bình Dương của miền Tây nước Mỹ. Sở này chiếm vị trí thứ tư trong các Sở giao dịch chứng khoán ở Mỹ, có sàn giao dịch ở hai thành phố San Francisco và Los Angeles, nằm ở bờ biển phía Tây nước Mỹ. Hàng ngày khi Sở giao dịch chứng khoán New York nghỉ làm việc thì Sở giao dịch chứng khoán Thái Bình Dương bắt đầu làm việc, tiếp tục mua bán chứng khoán.

Hiệp định hợp nhất quy định: Sở giao dịch chứng khoán New York chịu trách nhiệm và phí tổn lắp đặt máy móc thiết bị cho Sở giao dịch chứng khoán Thái Bình Dương, còn Sở giao dịch chứng khoán Thái Bình Dương chịu trách nhiệm đặt phương án toàn bộ cổ phiếu của Sở giao dịch chứng khoán New York đưa ra thị trường của Sở giao dịch chứng khoán Thái Bình Dương.

Ở Mỹ, ngoài Sở giao dịch chứng khoán là Sở giao dịch chứng khoán New York, còn nhiều Sở giao dịch chứng khoán quốc gia khác như: Sở giao dịch chứng khoán Mỹ (American Stock Exchange – AMEX), các Sở giao dịch chứng khoán Boston, Chicago, Midwest, Pacific, Philadelphia,… là một bộ phận của thị trường vốn, thị trường chứng khoán đã có tác dụng quan trọng trong nền kinh tế nước Mỹ.

– Thị trường chứng khoán là nơi huy động và tập trung vốn cho các cấp của chính phủ Mỹ. Chính phủ liên bang và các chính phủ địa phương đều có quyền phát hành trái phiếu, dư nợ của chính phủ liên bang tăng lên không ngừng qua các năm.

– Thị trường chứng khoán là nơi cung ứng vốn quan trọng cho các doanh nghiệp Mỹ. Sau chiến tranh thế giới thứ hai, các doanh nghiệp Mỹ phát hành ngày càng nhiều cổ phiếu, từ năm 1947 – 1951 bình quân mỗi năm tăng 14 lần, sau khi trừ đi yếu tố mất giá của USD, cũng còn tăng 5 lần.

– Thị trường chứng khoán tạo điều kiện cho tư bản nước ngoài thu hút vốn của nước Mỹ, đồng thời là con đường quan trọng cho tư bản nước ngoài đầu tư vào nước Mỹ. Giữa thập kỷ 70, các nước xuất khẩu dầu lửa bắt đầu đầu tư mạnh vào chứng khoán Mỹ để tránh chính sách bảo hộ mậu dịch của Mỹ.

– Thị trường chứng khoán là công cụ thực hiện chính sách tài chính của chính phủ Mỹ. Sau chiến tranh, trong ba chính sách lớn về tài chính của chính phủ Mỹ, nghiệp vụ thị trường công khai và thị trường chứng khoán có quan hệ mật thiết với nhau trong việc điều hòa lưu thông tiền tệ, quan hệ cung cầu xã hội, khống chế thị trường tài chính, chấp hành chính sách tín dụng.

Chia sẻ bài viết:

Leave a Reply

Hãy là người đầu tiên bình luận cho bài viết này!

Thông báo cho tôi khi có
avatar
1000
wpDiscuz