Thị trường chứng khoán

Nguyên tắc hoạt động của thị trường chứng khoán

Thị trường chứng khoán hoạt động theo ba nguyên tắc cơ bản: nguyên tắc trung gian, nguyên tắc cạnh tranh, nguyên tắc công khai.

Nguyên tắc trung gian

Thị trường chứng khoán hoạt động không phải trực tiếp do những người muốn mua hay muốn bán chứng khoán thực hiện, mà do những người môi giới trung gian thực hiện. Đây là nguyên tắc căn bản cho hoạt động và tổ chức của thị trường chứng khoán với vai trò của các công ty chứng khoán, các nhà môi giới làm cầu nối giữa cung và cầu chứng khoán.

Theo nguyên tắc này, trên thị trường chứng khoán, các giao dịch được thực hiện thông qua tổ chức trung gian là các công ty chứng khoán. Trên thị trường sơ cấp, các nhà đầu tư thường không mua trực tiếp của các nhà phát hành mà mua từ các nhà bảo lãnh phát hành. Trên thị trường thứ cấp, thông qua các nghiệp vụ môi giới, kinh doanh, các công ty chứng khoán mua bán chứng khoán giúp các khách hàng, hoặc kết nối các khách hàng với nhau qua việc thực hiện các giao dịch mua bán chứng khoán trên tài khoản của mình.

Nguyên tắc cạnh tranh

Theo nguyên tắc này, giá cả trên thị trường chứng khoán phản ánh quan hệ cung – cầu về chứng khoán và thể hiện tương quan cạnh tranh giữa các công ty. Trên thị trường sơ cấp, các nhà phát hành cạnh tranh với nhau để bán chứng khoán của mình cho các nhà đầu tư, các nhà đầu tư được tự do lựa chọn các chứng khoán theo các mục tiêu của mình. Trên thị trường thứ cấp, các nhà đầu tư cũng cạnh tranh tự do để tìm kiếm cho mình một lợi nhuận cao nhất, và giá cả được hình thành theo phương thức đấu giá hay khớp lệnh.

Với trình độ phát triển từ thấp đến cao, việc xác định giá cả của chứng khoán được xác định theo nguyên tắc cạnh tranh với những nguyên tắc sau:

Đấu giá trực tiếp: là hình thức đấu giá theo phương thức các nhà môi giới đại diện cho khách hàng của mình đưa ra các lệnh mua bán, với giá cả và sẽ được đấu giá tại quầy giao dịch dưới sự chủ trì của các chuyên gia chứng khoán, hình thức này còn tồn tại tại các thị trường chứng khoán lâu đời như New York, Tokyo, Franfurt,..

Đấu giá gián tiếp: là hình thức đấu giá mà các nhà môi giới không trực tiếp gặp nhau. Các công ty chứng khoán thường xuyên công bố giá cao nhất sẵn sàng mua vào và giá thấp nhất sẵn sàng bán ra cho mỗi loại chứng khoán mà công ty đang kinh doanh, thông tin này được chuyển đến cho các công ty chứng khoán thành viên có liên quan của Sở giao dịch chứng khoán thông qua hệ thống computer nối mạng giữa các công ty chứng khoán với nhau. Những lệnh đặt mua, bán của một loại chứng khoán của khách hàng sẽ được thực hiện trên cơ sở giá tốt nhất. Các giá chào mua và rao bán được các công ty chứng khoán điều chỉnh thường xuyên theo tình hình và diễn biến của thị trường.

Khớp lệnh tự động: là hình thức khớp lệnh qua hệ thống computer nối mạng giữa máy chủ của Sở giao dịch với hệ thống của các thành viên. Các lệnh mua bán được chuyển đến máy chủ trong một thời gian nhất định, máy chủ sẽ tự động khớp lệnh và thông báo kết quả cho các công ty chứng khoán thành viên. Hình thức này còn được thực hiện bằng hai phương thức:

Khớp lệnh liên tục: các lệnh mua và bán của khách hàng được liên tục đưa vào hệ thống, những lệnh mua bán khớp nhau về giá sẽ được thực hiện ngay.

Khớp lệnh định kỳ: các lệnh mua và bán được đưa vào hệ thống tích lũy trong một thời gian, đến thời điểm nhất định sẽ chốt ở một mức giá mà tại mức giá chốt này khối lượng chất lượng mua bán được là nhiều nhất.

Qua các phương thức đấu giá khớp lệnh trên đã phản ánh tính cạnh tranh của quan hệ cung – cầu trên thị trường.

Nguyên tắc công khai

Chứng khoán là các hàng hóa trừu tượng, người đầu tư không thể kiểm tra trực tiếp được các chứng khoán như các hoàng hóa thông thường mà phải dựa trên cơ sở các thông tin có liên quan. Vì vậy, thị trường chứng khoán phải được xây dựng trên cơ sở hệ thống công bố thông tin tốt. Theo luật định, các bên phát hành chứng khoán có nghĩa vụ cung cấp đầy đủ, trung thực và kịp thời những thông tin có liên quan tới tổ chức phát hành, tới đợt phát hành. Công bố thông tin được tiến hành khi phát hành lần đầu cũng như theo các chế độ thường xuyên và đột xuất, thông qua các phương tiện thông tin đại chúng, Sở giao dịch chứng khoán, các công ty chứng khoán và các tổ chức có liên quan khác.

Nguyên nhân này nhằm đảm bảo lợi ích cho tất cả những người tham gia thị trường, thể hiện tính công bằng có nghĩa là mọi người tham gia thị trường đều phải tuân thủ những quy định chung, được bình đẳng trong việc chia sẻ thông tin và trong việc gánh chịu các hình thức xử phạt nếu vi phạm vào những quy định đó.

Nguyên tắc này nhằm bảo vệ người đầu tư, song đồng thời nó cũng hàm nghĩa rằng, một khi đã được cung cấp thông tin đầy đủ, kịp thời và chính xác thì người đầu tư phải chịu trách nhiệm về các quyết định đầu tư của mình.

Chia sẻ bài viết:

Leave a Reply

Hãy là người đầu tiên bình luận cho bài viết này!

Thông báo cho tôi khi có
avatar
1000
wpDiscuz