Chính trị, Kinh tế

Luật An ninh mạng: Lợi ích kinh tế hay lợi ích chính trị?

Việt Nam đang theo đuổi mô hình kinh tế thị trường và vẫn đang trong quá trình tìm kiếm sự công nhận của thế giới; Luật An ninh mạng lần này không chỉ cho phép chính phủ tự ý can thiệp vào thị trường, mà còn là công cụ để họ quản lý dư luận và kiểm duyệt tư duy của người dân.

Nhưng một nền kinh tế thị trường không hoàn hảo khi nó chỉ mở cửa thị trường tự do cho hàng hóa mà không có sự tự do cho các ý tưởng; bởi chỉ khi các ý tưởng được cởi trói, con người được tự do thể hiện quan điểm của mình thì thị trường sẽ trở nên năng động hơn. Vì sao Trung Quốc nổi tiếng là một quốc gia chuyên ăn cắp ý tưởng? Vì người dân Trung Quốc không có tự do tư duy, nên đa phần sản phẩm của họ là hàng nhái từ sản phẩm của các quốc gia nơi mà người dân có đầy đủ các quyền tự do biểu đạt ý kiến.

Luật An ninh mạng sẽ gây tác động xấu đến nền kinh tế

Vừa qua, Phó Đại diện Thương mại Mỹ (USTR), ông Jeffrey Gerrish đã nêu mối lo ngại của Mỹ về dự Luật An ninh mạng của Việt Nam sẽ tác động đến nhu cầu nội địa hóa và hạn chế đối với các dịch vụ đa quốc gia, ảnh hưởng đến sự phát triển và tăng trưởng trong tương lai của nền kinh tế Việt Nam.

Việc đặt máy chủ tại Việt Nam (như quy định tại Điểm d Khoản 2 Điều 26) có thể làm giảm 1.7% tăng trưởng GDP và giảm 3.1% đầu tư nước ngoài vào Việt Nam, theo báo cáo của Trung tâm Nghiên cứu Kinh tế Chính trị Châu Âu (ECIPE). Có thể nói, tốc độ tăng trưởng người dùng, mức độ ứng dụng công nghệ và tốc độ số hóa của nền kinh tế Việt Nam luôn cao nhất thế giới. Đó là lý do vì sao mà ECIPE đánh giá Việt Nam sẽ là quốc gia chịu ảnh hưởng nặng nề nhất, hơn cả Trung Quốc và Ấn Độ, nếu tiến hành địa phương hóa dữ liệu.

Xem báo cáo: http://www.ecipe.org/app/uploads/2014/12/OCC32014__1.pdf.

Nên nhớ, Hiệp định CPTPP mà Việt Nam đang theo đuổi cũng chỉ có thể mang lại 1.1% GDP cho Việt Nam, hoặc tối đa chỉ 3.5% nếu một kịch bản phát triển thần kỳ xảy ra (báo cáo từ World Bank).

Nếu có ai đó nói với bạn rằng việc yêu cầu các doanh nghiệp như Google, Facebook đặt máy chủ tại Việt Nam chỉ làm tăng chi phí quản lý của các doanh nghiệp này mà không ảnh hưởng đến các thành phần kinh tế khác, thì bạn hãy nhớ đến câu chuyện tiếu lâm “tăng VAT không ảnh hưởng đến người nghèo”. Bởi, toàn bộ xã hội sẽ gánh lấy chi phí đó chứ không chỉ riêng các doanh nghiệp.

Bộ máy hành chính quan liêu của Việt Nam bấy lâu nay luôn là nơi nhũng nhiễu, cản trở hoạt động kinh doanh của các doanh nghiệp. Việc chính phủ tự ý can thiệp vào quá trình kinh doanh sẽ chỉ mở đường cho các quan chức tiến hành tham ô, tham nhũng đối với doanh nghiệp hơn là thực sự “bảo vệ an ninh mạng”, chưa kể những tác động cực xấu đến sự cân bằng của thị trường.

Chính phủ có quyền truy cập cơ sở dữ liệu của doanh nghiệp, vậy ai sẽ chịu trách nhiệm nếu bí mật kinh doanh của doanh nghiệp hay thông tin cá nhân người dùng bị tiết lộ? Luật An ninh mạng ra đời, vậy ai sẽ chịu trách nhiệm trước sự vi phạm các điều khoản FTA mà Việt Nam đã ký kết với thế giới? Việt Nam chưa có một doanh nghiệp nào đủ khả năng đáp ứng nhu cầu của thị trường như Google và Facebook, vậy ai sẽ chịu trách nhiệm nếu toàn bộ nền kinh tế bị trì trệ khi hiện tại chưa có những kênh thay thế có hiệu quả tương đương?

Đó là chưa nói đến các hình thức trả đũa thương mại từ các quốc gia khác đối với Việt Nam khi Luật An ninh mạng này ra đời.

Câu hỏi đặt ra ở đây là: Lợi ích kinh tế của người dân quan trọng hơn hay lợi ích chính trị của chính phủ quan trọng hơn? Quốc hội lúc này có thực sự là cơ quan đại diện cho tiếng nói của người dân?

Luật An ninh mạng Việt Nam: Hàng Việt Nam "made in China"
Luật An ninh mạng Việt Nam: Hàng Việt Nam “made in China”.

Tự do kinh tế phải đi cùng tự do về chính trị

Tôi sẽ để công việc giải thích sự khác biệt giữa Luật An ninh mạng của Việt Nam và Trung Quốc so với Luật An ninh mạng của các quốc gia khác trên thế giới cho các luật gia.

Việt Nam đang theo đuổi mô hình kinh tế thị trường và vẫn đang trong quá trình tìm kiếm sự công nhận của thế giới; Luật An ninh mạng lần này không chỉ cho phép chính phủ tự ý can thiệp vào thị trường, mà còn là công cụ để họ quản lý dư luận và kiểm duyệt tư duy của người dân.

Nhưng một nền kinh tế thị trường không hoàn hảo khi nó chỉ mở cửa thị trường tự do cho hàng hóa mà không có sự tự do cho các ý tưởng; bởi chỉ khi các ý tưởng được cởi trói, con người được tự do thể hiện quan điểm của mình thì thị trường sẽ trở nên năng động hơn. Vì sao Trung Quốc nổi tiếng là một quốc gia chuyên ăn cắp ý tưởng? Vì người dân Trung Quốc không có tự do tư duy, nên đa phần sản phẩm của họ là hàng nhái từ sản phẩm của các quốc gia nơi mà người dân có đầy đủ các quyền tự do biểu đạt ý kiến.

Chẳng hạn, trong ngành quảng cáo tại Việt Nam, cụm từ mà những người làm marketing sợ nhất chính là “phù hợp với thuần phong mỹ tục”. Thật sự, đến giờ chúng ta vẫn chưa có một khái niệm cụ thể thế nào là phù hợp với thuần phong mỹ tục. Làm sao những người làm marketing có thể tự do tư duy sáng tạo khi họ không biết đâu chính là lằn ranh vượt ngoài thuần phong mỹ tục để không bị vi phạm? Thế nên, đừng hỏi vì sao bạn luôn cảm thấy bị cuốn hút bởi các chiến dịch quảng cáo hấp dẫn và sáng tạo ở nước ngoài, trong khi hầu hết các quảng cáo ở Việt Nam thì… nhạt hơn nước ốc.

Tương tự, chế độ kiểm duyệt trong ngành điện ảnh Việt Nam đã khiến các đạo diễn chỉ có thể thực hiện các thước phim hài nhảm vô thưởng vô phạt. Đơn giản vì họ không thể tư duy sáng tạo khi trí óc luôn bị gông cùm bởi hàng loạt các điều luật mơ hồ.

Qua đó cho thấy hạn chế các quyền tự do chính trị chưa bao giờ là tốt cho nền kinh tế.

Đừng ngụy biện rằng việc bảo hộ sẽ giúp các doanh nghiệp nội địa có cơ hội phát triển, như cách Tập đoàn Alibaba của Jack Ma đi lên. Không! Đó chính là sự thể hiện rõ nhất của một hệ thống chỉ gồm lợi ích nhóm giữa chính phủ và các nhà tư bản cấu kết (crony capitalist).

Ngày 12/6/2018, gần 87% đại biểu Quốc hội Việt Nam tán thành thông qua Luật An ninh mạng.
Ngày 12/6/2018, gần 87% đại biểu Quốc hội Việt Nam tán thành thông qua Luật An ninh mạng.

Một thực tế mà chúng ta cần làm rõ là Luật An ninh mạng phiên bản Việt Nam không nhằm bảo vệ người dùng và doanh nghiệp vận hành trên không gian mạng, mà là bảo vệ các quan điểm của chính phủ, điều đó thể hiện rõ qua nội dung của các điều luật; hay nói đúng hơn là một bộ luật để trị dân hơn là phòng giặc. Chính phủ, lúc này, sẽ quyết định ai sẽ được nói gì và không được nói gì, và điều này hoàn toàn vi hiến, vì điều 8 trong Hiến pháp có quy định quyền giám sát của nhân dân đối với các cơ quan nhà nước, cán bộ, công chức, viên chức và họ phải “lắng nghe ý kiến và chịu sự giám sát của nhân dân”. Có thể nói, một dự luật có khả năng bóp nghẹt tư duy của toàn bộ người dân như vậy sẽ khiến toàn bộ xã hội thụt lùi về mọi mặt từ chính trị, kinh tế, văn hóa, kỹ thuật – công nghệ, v.v.

Chính phủ càng lớn thì càng đe dọa sự tự do. Nguyên nhân gốc rễ của sự can thiệp của chính phủ vào nền kinh tế là niềm tin sai lầm rằng chính phủ có thể cải thiện đời sống của người dân bằng cách đưa ra các quyết định kinh tế cho chúng ta.

Có một nguyên tắc luôn đúng khi nói đến sự phụ thuộc vào chính phủ: khi chính phủ ngày một lớn, nó sẽ càng quyết định ai xứng đáng nhận được bao nhiêu. Đây là thứ quyền lực luôn được sử dụng để bảo vệ quyền lợi cho nhóm có cùng quan điểm với chính phủ. Và những người có “quan điểm sai” sẽ buộc phải từ bỏ những giá trị mình theo đuổi để phục vụ cho lợi ích quốc gia (thực tế chỉ là lợi ích của một nhóm đa số nắm giữ quyền lực).

Và một lần nữa, câu nói của Ronald Reagan lại hiện ra trong đầu tôi lúc này: “Chính phủ không phải là giải pháp cho vấn đề của chúng ta. Chính phủ mới chính là vấn đề”.

Chia sẻ bài viết:

1
Leave a Reply

avatar
1000
1 Comment threads
0 Thread replies
1 Followers
 
Most reacted comment
Hottest comment thread
1 Comment authors
Mạnh jereme Recent comment authors
  Subscribe  
Mới nhất Cũ nhất Hàng đầu
Thông báo cho tôi khi có
Mạnh jereme
Độc giả
Mạnh jereme

Luật tạo ra để xử lý hành vi vi phạm như là : tiết lộ bí mật hoặc đưa tin sai sự thật gây ảnh hưởng trực tiếp đến cá nhân ,tổ chức. Nó giống tự do ngôn luận vậy chúng ta có quyền được nói nhưng nói sai gây ảnh hưởng cá nhân tổ chức thì phải xử lý.